Kapliczka i 藕r贸de艂ko b艂. Kad艂ubka w Karwowie Ko艣cio艂y Normalne

Opat贸w

Wincenty Kad艂ubek (艂ac. Vincentius Cadlubkonis, Vincentius Kadlubek), mistrz Wincenty Kad艂ubek (艂ac. magister Vincentius Cadlubkonis) lub mistrz Wincenty zwany Kad艂ubkiem (艂ac. magister Vincentius dictus Kadlubek) (ur. ok. 1150 w Kargowie lub Karwowie, zm. 8 marca 1223 w J臋drzejowie) 鈥 autor Kroniki dziej贸w Polski, uwa偶any za jedn膮 z najwa偶niejszych postaci w dziejach literatury i historiografii polskiej; niekiedy okre艣lany mianem 鈥瀘jca kultury polskiej鈥.O jego 偶yciu 藕r贸d艂a 艣redniowieczne przekaza艂y niewiele informacji. Hagiograficzne 偶ywoty Kad艂ubka, spisane dopiero w XVII wieku, uznawane s膮 we wsp贸艂czesnej nauce za ma艂o wiarygodne. Od XIX wieku tocz膮 si臋 w艣r贸d mediewist贸w spory 鈥 mi臋dzy innymi nad znaczeniem zagadkowego przydomka Kad艂ubek, pochodzeniem spo艂ecznym Wincentego, miejscem jego studi贸w, 藕r贸d艂ami formacji intelektualnej i osobowo艣ci, szczeg贸艂ami jego kariery politycznej oraz ko艣cielnej, a tak偶e czasem i fazami pisania przez niego Kroniki.Najprawdopodobniej pochodzi艂 z mo偶now艂adztwa ma艂opolskiego, kszta艂ci艂 si臋 we Francji i by膰 mo偶e w Italii. Po powrocie do kraju pracowa艂 jako scholastyk w szkole katedralnej krakowskiej oraz kapelan ksi膮偶臋cy Kazimierza Sprawiedliwego i Leszka Bia艂ego. Obj膮艂 urz膮d prepozyta sandomierskiego, a nast臋pnie zosta艂 wybrany biskupem krakowskim. Uczestniczy艂 w obradach IV soboru latera艅skiego. Pi臋膰 lat przed 艣mierci膮 zrezygnowa艂 ze sprawowania urz臋du biskupa i osiad艂 w klasztorze cysters贸w w J臋drzejowie. W roku 1764 zosta艂 og艂oszony b艂ogos艂awionym Ko艣cio艂a katolickiego.Wincenty by艂 pierwszym uczonym i pisarzem Polakiem. Jego prekursorska Kronika uwa偶ana jest za fundamentalny pomnik literatury narodowej, gdy偶 oddzia艂a艂a w du偶ym stopniu 鈥 bezpo艣rednio lub po艣rednio 鈥 na rozw贸j ca艂ej kultury polskiej. Pisz膮c traktat o dziejach w艂asnego kraju, Kad艂ubek wprowadzi艂 do rodzimej tradycji mi臋dzy innymi dziedzictwo cywilizacyjne staro偶ytnych Grecji i Rzymu, co sta艂o si臋 trwa艂ym elementem kultury polskiej.Praca Kad艂ubka by艂a przez wieki powszechnie u偶ywana w szkolnictwie, a poniewa偶 w tek艣cie Kroniki Wincenty pozostawi艂 silne pi臋tno w艂asnych pogl膮d贸w i osobowo艣ci, jego opowie艣ci oraz opinie kszta艂towa艂y 艣wiadomo艣膰 historyczn膮 i narodow膮 Polak贸w. Zdania czy zwroty Kad艂ubka by艂y przytaczane niezliczon膮 ilo艣膰 razy przez tak wielu autor贸w, 偶e wsp贸艂cze艣nie u偶ywa si臋 popularnych z niego cytat贸w cz臋sto bez 艣wiadomo艣ci, 偶e pochodz膮 one od mistrza Wincentego.W XIX i XX wieku uczeni zanegowali wiarygodno艣膰 tak zwanych poda艅 wincenty艅skich o pocz膮tkach Polski, a tak偶e podwa偶yli autorytet Kad艂ubka jako rzetelnego historyka. Jednocze艣nie bardzo wysoko ocenili jego umiej臋tno艣ci literackie, wiedz臋 prawnicz膮, retoryczn膮 czy filozoficzn膮. Ich badania wykaza艂y, 偶e Wincenty by艂 przedstawicielem XII-wiecznej szko艂y dziejopisarskiej, kt贸ra wyk艂ad historii pojmowa艂a nie jako relacj臋 o faktach, ale zestawienie i obja艣nienie literackich przyk艂ad贸w. Celem takiego zestawienia by艂o wyja艣nienie czytelnikowi wsp贸艂czesnej mu rzeczywisto艣ci poprzez aktualizuj膮cy histori臋 mora艂. Zdaniem badaczy europejskich Kad艂ubek by艂 jednym z najwa偶niejszych przedstawicieli humanizmu chrze艣cija艅skiego ko艅ca XII i pocz膮tku XIII wieku.Szczeg贸ln膮 rol臋 odegra艂a w dziejach Polski my艣l polityczna Wincentego. By艂 on tw贸rc膮 okre艣lenia pa艅stwa polskiego mianem Rzeczypospolitej. Wed艂ug niego Polska nie by艂a w艂asno艣ci膮 monarchy, lecz spo艂ecze艅stwa rz膮dz膮cego si臋 prawem stanowionym i wybieraj膮cego sobie w艂adc贸w. Tak rozumiana Rzeczpospolita powinna sta膰 si臋 鈥 wed艂ug Kad艂ubka 鈥 ojczyzn膮 ludzi wolnych, bronion膮 m臋stwem swych obywateli, tworz膮cych jeden nar贸d. Ca艂e jego dzie艂o to traktat historyczny, w kt贸rym udowadnia tez臋, 偶e najwa偶niejsz膮 warto艣ci膮 w 偶yciu ka偶dego cz艂owieka i ca艂ej spo艂eczno艣ci jest dobro ojczyzny oraz pr贸buje odpowiedzie膰 na pytanie, sformu艂owane na pierwszych kartach Kroniki: pod kim zacz臋艂o si臋 dzieci艅stwo naszych konstytucji?

Dodaj opinie

Dodaj komentarz

Tw贸j adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Unikatowo艣膰
Jako艣ci do ceny
Lokalizacja
Wielko艣膰 grupy

Zaplanuj wycieczk臋

Napisz do obiektu

    Preferowana forma kontaktu