Ko┼Ťci├│┼é NMP i ┼Üw. Wojciecha w Stani─ůtkach Ko┼Ťcio┼éy Wa┼╝ne

Małopolska

Sztuka Polski ÔÇô poj─Öcie to obejmuje dzia┼éalno┼Ť─ç artystyczn─ů na terenach zwi─ůzanych z pa┼ästwem polskim od pradziej├│w po dzie┼ä dzisiejszy. Od powstania pa┼ästwa, sztuka kszta┼étowa┼éa si─Ö przede wszystkim na kulturze zachodniej (┼éaci┼äskiej), od p├│┼║nego ┼Ťredniowiecza we wschodnich obszarach, ┼é─ůcznie z dawnymi Kresami Wschodnimi tak┼╝e na kulturach wschodnich. Opr├│cz Polak├│w znacz─ůc─ů rol─Ö w sztuce Polski odgrywali arty┼Ťci europejscy, zw┼éaszcza w okresie ┼Ťredniowiecza i nowo┼╝ytno┼Ťci, a ponadto w dzie┼éach dostrzegane s─ů cz─Östokro─ç wp┼éywy sztuki, kraj├│w o┼Ťciennych lub wielkich centr artystycznych w ca┼éej Europie, g┼é├│wnie we Francji, Niderlandach dawnych kraj├│w Niemiec i W┼éoch, cz─Östo kosztem innowacji artystycznych, kt├│re na szerok─ů skal─Ö mia┼éy miejsce dopiero od XIX wieku.Pomimo utrudniaj─ůcych jasn─ů klasyfikacj─Ö dzie┼é polskiej sztuki licznych zmian terytorialnych i 123 lat utraty niepodleg┼éo┼Ťci na ziemiach polskich dzia┼éalno┼Ť─ç budowlana i artystyczna by┼éa nieprzerwana. Co wi─Öcej w latach zabor├│w mia┼é miejsce gwa┼étowny wzrost zainteresowania sztuk─ů i znaczny progres tw├│rc├│w rodowitych, sztuka obok literatury by┼éa g┼é├│wnym katalizatorem umacniaj─ůcym pozycj─Ö narodu polskiego i jego d─ů┼╝e┼ä do ponownej wolno┼Ťci. XIX wiek to tak┼╝e pocz─ůtki polskiego muzealnictwa, historii sztuki, a tak┼╝e konserwacji zabytk├│w.Ju┼╝ od pradziej├│w na ziemiach polskich dzi─Öki obecno┼Ťci rozmaitych kultur, zachowa┼éy si─Ö przedmioty maj─ůce cenn─ů warto┼Ť─ç nie tylko historyczn─ů, ale tak┼╝e artystyczn─ů oraz relikty osad. Po za┼éo┼╝eniu pa┼ästwa, w okresie przedroma┼äskim zacz─Ö┼éy powstawa─ç pierwsze dzie┼éa architektury i rzemios┼éa (g┼é├│wnie metaloplastyki), malarstwa ksi─ů┼╝kowego, w romanizmie rozwin─Ö┼éa si─Ö rze┼║ba i malarstwo ┼Ťcienne, u schy┼éku romanizmu za┼Ť malarstwo tablicowe. W nast─Öpnych okresach preferowano sztuk─Ö pod ka┼╝d─ů postaci─ů. Podzia┼é na style historyczne jest trudny do sklasyfikowania, bowiem obraz sztuki ma charakter poligeniczny, co by┼éo skutkiem r├│┼╝norodnych uwarunkowa┼ä geograficznych, politycznych, gospodarczych, spo┼éecznych i kulturalnych. W XIII wieku trwa┼éa wci─ů┼╝ tradycja roma┼äska, a jednocze┼Ťnie powstawa┼éy pierwsze dzie┼éa o formach gotyckich. Za panowania ostatnich Jagiellon├│w gotyk i renesans wsp├│┼éistnia┼éy, nawet w Krakowie, gdzie my┼Ťl Odrodzenia dotar┼éa najszybciej. Tradycja ┼Ťredniowieczna, zw┼éaszcza gotycka trwa┼éa nieprzerwanie, nawet w XVII i XVIII wieku pojawiaj─ů si─Ö pojedyncze elementy maj─ůce zwi─ůzek z gotykiem. Na pocz─ůtku XVII stulecia ma miejsce zmierzch renesansu, apogeum manieryzmu i ┼Ťwit lansowanej przez Waz├│w sztuki barokowej. Za panowania Stanis┼éawa Augusta Poniatowskiego mia┼éa miejsce paralela p├│┼║nego baroku, rokoka i wczesnego klasycyzmu. Sztuka Polski charakteryzuje si─Ö ┼éatwo czytelnymi podzia┼éami na ÔÇ×regionyÔÇŁ artystyczne, co jest rezultatem politycznej niestabilno┼Ťci i licznych zmian terytorialnych. Rozbicie dzielnicowe sta┼éo si─Ö pocz─ůtkiem wyodr─Öbniania si─Ö ┼Ül─ůska, Pomorza, tak┼╝e zjednoczone przez W┼éadys┼éawa ┼üokietka Wielkopolska i Ma┼éopolska cechowa┼éa pewna artystyczna niezale┼╝no┼Ť─ç. Wcielenie do granic Rzeczypospolitej wschodnich rubie┼╝y zgo┼éa nie zniwelowa┼éo pewnej odr─Öbno┼Ťci artystycznej historycznych region├│w takich jak Ru┼Ť czy Litwa.Do najwa┼╝niejszych o┼Ťrodk├│w reprezentuj─ůcych zabytki architektury i sztuki na obecnych ziemiach Polski zalicza si─Ö Warszaw─Ö, Krak├│w, Wroc┼éaw, Pozna┼ä, Gda┼äsk, Toru┼ä, Szczecin, Lublin, Zamo┼Ť─ç, Sandomierz w kt├│rych zachowa┼éy si─Ö du┼╝e miejskie zespo┼éy zabytkowe, ponadto miasta te posiadaj─ů bogate zbiory muzealne. Natomiast na Kresach Wschodnich prym wiod┼éy Lw├│w i Wilno.

Dodaj opinie

Dodaj komentarz

Tw├│j adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola s─ů oznaczone *

Unikatowo┼Ť─ç
Jako┼Ťci do ceny
Lokalizacja
Wielko┼Ť─ç grupy

Napisz do obiektu

    Preferowana forma kontaktu