Zaloguj si─Ö

Ratusz w Zamo┼Ťciu Ratusze Diament

Zamo┼Ť─ç

Ratusz w Zamo┼Ťciu ÔÇô manierystyczno-barokowy, g┼é├│wny budynek na zamojskim Starym Mie┼Ťcie. Znajduje si─Ö w p├│┼énocnej pierzei Rynku Wielkiego, po stronie zachodniej, jest nieco wysuni─Öty do ┼Ťrodka rynku. Posiada 52-metrow─ů wie┼╝─Ö zegarow─ů oraz szerokie, wachlarzowe schody.Budow─Ö pierwszej formy ratusza rozpocz─Öto w roku 1591. Pocz─ůtkowo, jego frontowa elewacja nie by┼éa wysuni─Öta do ┼Ťrodka rynku, tak jak jedynie wie┼╝a, ale na linii kamienic p├│┼énocnej pierzei rynku; ponadto podobnie jak kamienice posiada┼é po tej stronie podcienia. Na pocz─ůtku XVII wieku (ok. 1605 r.) wie┼╝─Ö, kt├│rej grozi┼éo zawalenie, umocniono dodatkowo solidnymi skarpami.Wi─Ökszych zmian, opracowanych przez Jana Jaroszewicza i Jana Wolffa, dokonano podczas przebudowy w po┼éowie XVII wieku (w latach 1639ÔÇô1651) ÔÇô zosta┼é w├│wczas rozbudowany (na s─ůsiednich od wschodu i zachodu parcelach oraz do ┼Ťrodka rynku) i podwy┼╝szony (dobudowano trzeci─ů kondygnacj─Ö), ozdobiono go attykami, ma┼éymi wie┼╝yczkami w naro┼╝ach oraz r├│┼╝nymi ornamentami w stylu manierystycznym. Jego wystr├│j uzupe┼éniono ┼éagodnymi pilastrami oraz pustymi niszami mi─Ödzy oknami obu pi─Öter i na attykach, r├│wnie┼╝ typowymi dla manieryzmu, z arkad─ů w formie muszli (poza niszami drugiego pi─Ötra). Oddzielony zosta┼é ponadto od kamienic po stronie zachodniej ÔÇô powsta┼éa tym samym obecna ulica Ratuszowa. Dzi─Öki temu posiada┼é podcienia nie tylko od strony Rynku Wielkiego (od frontu), ale te┼╝ po obu bokach. Podwy┼╝szono r├│wnie┼╝ jego wie┼╝─Ö, o kszta┼écie typowym dla takich budynk├│w z okresu renesansu, tj. z czterema bokami w dolnej cz─Ö┼Ťci oraz o┼Ťmioma w g├│rnej. Ratusz pe┼éni┼é w├│wczas funkcj─Ö nie tylko urz─Ödow─ů, ale tak┼╝e handlow─ů.W II po┼é. XVIII wieku przeprowadzono kolejne zmiany w ratuszu. Wybudowano w├│wczas dzisiejsze wachlarzowe, dwuskrzyd┼éowe schody (1767ÔÇô1770), prowadz─ůce do g┼é├│wnego wej┼Ťcia z barokowym portalem na I pi─Ötrze (z XVII w., przeniesionego z parteru). Nieco wcze┼Ťniej, od frontu dobudowano niewielki odwach (1758 r.), kt├│ry znajdowa┼é si─Ö pod dzisiejszymi schodami i by┼é po┼é─ůczony z ratuszem. Jego wie┼╝a zosta┼éa wzbogacona wi─Ökszym dachem he┼émowym oraz zegarem, dodano nowe attyki, a w naro┼╝ach umieszczono tak┼╝e ma┼ée he┼émy.W czasie zabor├│w, w I po┼éowie XIX wieku, po przeniesieniu mieszcz─ůcych si─Ö w nim urz─Öd├│w i instytucji do nowego budynku w powsta┼éej w├│wczas Nowej Osadzie, zamojski ratusz wykorzystano g┼é├│wnie na potrzeby wojskowe, co by┼éo zwi─ůzane z modernizacj─ů i rozbudow─ů miejskich fortyfikacji. Zmieniono go m.in. na wi─Özienie, szpital i przebudowano podobnie jak wiele innych budynk├│w w ├│wczesnym Zamo┼Ťciu w stylu klasycystycznym ÔÇô zamurowane zosta┼éy podcienia, znikn─Ö┼éy attyki oraz dekoracje, zmieniono dach przez co budynek utraci┼é sw├│j bogatszy wystr├│j na bardziej surowy (1823-25 r.). Dodatkowo, z ty┼éu ratusza (od strony Rynku Solnego), dobudowano inne wi─Özienie (1822 r.), jakie w p├│┼║niejszych latach (1854 r.) po┼é─ůczono z ratuszem w─ůskimi skrzyd┼éami, co da┼éo niewielki dziedziniec po┼Ťrodku. Dopiero w roku 1866, kiedy podj─Öto decyzj─Ö o nieprzydatno┼Ťci i likwidacji zamojskiej twierdzy, ratusz ponownie sta┼é si─Ö siedzib─ů Rady Miejskiej i innych instytucji (m.in. s─ůd, policja, biblioteka).W okresie mi─Ödzywojennym (1937-39 r.) przeprowadzono gruntown─ů rekonstrukcj─Ö ratusza, kt├│r─ů kierowa┼é arch. Tadeusz Zaremba. Przywr├│cono w├│wczas jego ┼Ťwietniejszy, manierystyczno-barokowy wygl─ůd z XVII wieku – ponownie ozdobiony attykami i licznymi dekoracjami. Po II wojnie ┼Ťwiatowej, podczas kt├│rej zamojski ratusz nie uleg┼é zniszczeniom, by┼é nadal remontowany, r├│wnie┼╝ wewn─ůtrz, m.in. rozebrano odwach pod schodami (lata 60.), odnowiono jego elewacje. W 1973 r. w ca┼éo┼Ťci przeniesiono tu magistrat. W latach 2005ÔÇô2007, dzi─Öki ┼Ťrodkom unijnym (w ramach ZPORR), ratusz wraz z oficyn─ů (dawnym wi─Özieniem dobudowanym od strony Rynku Solnego w XIX w.) zosta┼é obj─Öty kolejnymi pracami remontowymi (szczeg├│lnie oficyna, w kt├│rej od 2011 r. mo┼╝na zwiedza─ç podziemn─ů tras─Ö turystyczn─ů), doko┼äczonymi ostatecznie w roku 2010, kiedy przywr├│cono okazalsz─ů form─Ö frontowej elewacji ratusza, wachlarzowych schod├│w oraz jego wie┼╝y (dzi─Öki unijnemu wsparciu finansowemu w ramach RPO woj. lubelskiego).Przy wej┼Ťciu do ratusza, do kt├│rego prowadz─ů wspomniane schody, znajduje si─Ö tarcza z herbem miasta ÔÇô mie┼Ťci si─Ö na niej ┼Ťw. Tomasz Aposto┼é z tarcz─ů, na kt├│rej wida─ç trzy w┼é├│cznie (nad wej┼Ťciem), druga tarcza z Krzy┼╝em Grunwaldu III klasy (po prawej stronie) oraz tablica upami─Ötniaj─ůca wpisanie w 1992 r. zamojskiego Starego Miasta na List─Ö ┼Üwiatowego Dziedzictwa Kultury UNESCO (po lewej stronie).Na schodach, od strony Rynku Wielkiego, nad ┼Ťrodkow─ů arkad─ů, jest tak┼╝e kartusz przedstawiaj─ůca II ordynata, Tomasza Zamoyskiego (pochodz─ůca z okresu jego panowania, tj. I po┼é. XVII w.), jak─ů umieszczono tu w roku 1937.Na wie┼╝y ratusza codziennie (w sezonie) o godzinie 12.00 jest odgrywany zamojski hejna┼é, ale tylko w trzy strony ┼Ťwiata ÔÇô poza zachodni─ů, poniewa┼╝ wed┼éug legendy za┼éo┼╝yciel miasta, hetman Jan Zamoyski, zakaza┼é gra─ç tr─Öbaczowi w kierunku Krakowa, czyli ├│wczesnej siedziby kr├│la Zygmunta III Wazy, kt├│rego plan├│w hetman nie popiera┼é.Obecnie mie┼Ťci si─Ö tu Urz─ůd Miasta Zamo┼Ť─ç (ratusz i oficyna), Stra┼╝ Miejska oraz Zamojskie Centrum Informacji Turystycznej i Historycznej z Galeri─ů Fotografii „Ratusz”. Ratusz ten uchodzi za symbol Zamo┼Ťcia.

Dodaj opinie

Dodaj komentarz

Tw├│j adres email nie zostanie opublikowany. Pola, kt├│rych wype┼énienie jest wymagane, s─ů oznaczone symbolem *

Unikatowo┼Ť─ç
Jako┼Ťci do ceny
Lokalizacja
Wielko┼Ť─ç grupy