Zaloguj si─Ö

┼Üwi─ůtynia Wang w Karpaczu Ko┼Ťcio┼éy Diament

Karpacz

Ko┼Ťci├│┼é G├│rski Naszego Zbawiciela (powszechnie znany jako Ko┼Ťci├│┼é Wang lub ┼Üwi─ůtynia Wang) ÔÇô ewangelicki ko┼Ťci├│┼é parafialny w Karpaczu w Karkonoszach, przeniesiony w 1842 z miejscowo┼Ťci Vang, le┼╝─ůcej nad jeziorem Vangsmj├Şsa w Norwegii.Ko┼Ťci├│┼é zosta┼é zbudowany z sosnowych bali w miejscowo┼Ťci Vang w po┼éudniowej Norwegii, na prze┼éomie XII i XIII wieku. Powsta┼é jako jeden z oko┼éo tysi─ůca (przetrwa┼éo kilkadziesi─ůt) norweskich ko┼Ťcio┼é├│w klepkowych (s┼éupowych) ÔÇô stavkirke. Uwa┼╝any jest za najstarszy drewniany ko┼Ťci├│┼é w Polsce.W XIX wieku ┼Ťwi─ůtynia sta┼éa si─Ö ju┼╝ za ma┼éa na potrzeby ludno┼Ťci miejscowo┼Ťci Vang, kt├│ra chc─ůc wybudowa─ç sobie nowy ko┼Ťci├│┼é, musia┼éa zaci─ůgn─ů─ç po┼╝yczk─Ö na pokrycie koszt├│w budowy. Ko┼Ťci├│┼é by┼é mocno zniszczony, ale nadawa┼é si─Ö do sprzeda┼╝y w celu rozbi├│rki i odbudowania w innym miejscu. Wtedy norweski malarz Jan Krystian Dahl przebywaj─ůcy w Dre┼║nie sk┼éoni┼é pruskiego kr├│la Fryderyka Wilhelma IV do jej zakupu za 427 marek dla berli┼äskiego muzeum.W 1841 rozebran─ů ┼Ťwi─ůtyni─Ö przewieziono najpierw do Szczecina, a potem do Berlina, jednak zaprzyja┼║niona z kr├│lem hrabina Fryderyka von Reden z Bukowca przekona┼éa go, ┼╝eby przewie┼║─ç j─ů na ┼Ül─ůsk. Argumentem by┼éo to, ┼╝e gmina, do kt├│rej nale┼╝a┼é Karpacz G├│rny, Borowice, Wilcza Por─Öba i Budniki, nie mia┼éa ko┼Ťcio┼éa i by┼éa obs┼éugiwana okazjonalnie przez duchownych z Kowar lub Mi┼ékowa. Dok┼éadne po┼éo┼╝enie wyznaczy┼é dyrektor sobieszowskiego zarz─ůdu d├│br rodu Schaffgotsch├│w, wyliczaj─ůc najkr├│tsze czasy doj┼Ťcia z poszczeg├│lnych miejscowo┼Ťci. Wzi─Öto te┼╝ pod uwag─Ö sceneri─Ö, w jakiej mia┼é stan─ů─ç ko┼Ťci├│┼éek. ┼Üwi─ůtyni─Ö najpierw Odr─ů przewieziono do Malczyc, potem drog─ů l─ůdow─ů do Karpacza G├│rnego (w├│wczas niem. Br├╝ckenberg ÔÇô Mostowa G├│ra), w kt├│rym znalaz┼é si─Ö w roku 1842.Znaczna cz─Ö┼Ť─ç oryginalnych element├│w ko┼Ťcio┼éa nie nadawa┼éa si─Ö do u┼╝ytku. Kieruj─ůcy budow─ů pisa┼é w kwietniu 1844 roku, ┼╝e z Norwegii przewieziono tylko jedn─ů pi─Ötnast─ů jego fragment├│w. Brakuj─ůce cz─Ö┼Ťci dorabiano w trakcie budowy na podstawie rysunk├│w. W zrekonstruowanym ko┼Ťciele wybudowano kru┼╝ganki, wie┼╝─Ö oraz wykonano okna w kru┼╝gankach i w ┼Ťcianach wewn─Ötrznych, kt├│rych pierwotny ko┼Ťci├│┼é nie posiada┼é. Oryginalne s─ů umieszczone po┼Ťrodku ko┼Ťcio┼éa cztery drewniane kolumny oraz bogato rze┼║bione portale, a tak┼╝e rze┼║bione lwy nordyckie. Spo┼Ťr├│d p├│┼║niejszych element├│w na uwag─Ö zas┼éuguje bogato zdobiony krucyfiks wyrze┼║biony w jednym pniu d─Öbowym przez Jakuba z Janowic w 1846 roku.28 lipca 1844 ┼Ťwi─ůtynia Wang sta┼éa si─Ö ko┼Ťcio┼éem miejscowej parafii ewangelickiej i jest nim nadal. Stanowi atrakcj─Ö turystyczn─ů Karpacza.Konstrukcja ko┼Ťcio┼éa wykonana jest bez u┼╝ycia gwo┼║dzi, wszystkie po┼é─ůczenia zrealizowano przy pomocy drewnianych z┼é─ůczy ciesielskich. Wn─Ötrze ┼Ťwi─ůtyni ozdobione jest oryginalnymi zdobieniami i rze┼║bami. Bry┼éa obiektu podczas prac konserwatorskich, zgodnie z XIX-wiecznymi trendami konserwatorskimi, uleg┼éa znacznej rozbudowie. Dobudowano te┼╝ wysok─ů kamienn─ů dzwonnic─Ö, kt├│ra chroni drewnian─ů ┼Ťwi─ůtyni─Ö przed wiatrem znad ┼Ünie┼╝ki. Ko┼Ťci├│┼é posiada 3 dzwony: Owieczka Bo┼╝a, Ojcze Nasz i Chwa┼éa Chrystusowi.W latach 1963-1965 przeprowadzono prace konserwatorskie. Odnowiono malowanie element├│w drewnianych. Wymieniono pokrycie dachowe z ┼éupku na gont przycinany wed┼éug wzor├│w norweskich. Wykonano instalacj─Ö elektryczn─ů i ogrzewanie.Na przyko┼Ťcielnym cmentarzu pochowani zostali zar├│wno wierni z miejscowej parafii (np. Henryk Tomaszewski) oraz ich duszpasterze, jak r├│wnie┼╝ osoby, kt├│re zgin─Ö┼éy w g├│rach (np. Julianne Caroline Korber – w┼éa┼Ťcicielka Riesenbaude, zmar┼éa 22 listopada 1884 i pochowana 6 dni p├│┼║niej). 29 kwietnia 2014 roku na cmentarzu przy ┼Ťwi─ůtyni Wang zosta┼é pochowany Tadeusz R├│┼╝ewicz.W miejscu dawnego pomnika ┼╝o┼énierzy-ofiar I wojny ┼Ťwiatowej znajduje si─Ö rze┼║ba ÔÇ×Wskrzeszenie ┼üazarzaÔÇŁ autorstwa Ryszarda Zaj─ůca.

Dodaj opinie

Dodaj komentarz

Tw├│j adres email nie zostanie opublikowany. Pola, kt├│rych wype┼énienie jest wymagane, s─ů oznaczone symbolem *

Unikatowo┼Ť─ç
Jako┼Ťci do ceny
Lokalizacja
Wielko┼Ť─ç grupy