Wzg├│rze Krzywoustego w Jeleniej G├│rze Parki Normalne

Jelenia G├│ra

Boles┼éaw III Krzywousty (ur. 20 sierpnia 1086, zm. 28 pa┼║dziernika 1138) ÔÇô ksi─ů┼╝─Ö ma┼éopolski, ┼Ťl─ůski i sandomierski w latach 1102ÔÇô1107, ksi─ů┼╝─Ö Polski w latach 1107ÔÇô1138. Pochodzi┼é z dynastii Piast├│w, by┼é synem W┼éadys┼éawa I Hermana i Judyty czeskiej, c├│rki kr├│la Czech Wratys┼éawa II, oraz ojcem ksi─ů┼╝─ůt: W┼éadys┼éawa II Wygna┼äca, Boles┼éawa IV K─Ödzierzawego, Mieszka III Starego, Henryka Sandomierskiego i Kazimierza II Sprawiedliwego.Boles┼éaw rozpocz─ů┼é panowanie w latach 90. XI wieku, gdy w┼éadza centralna w Ksi─Östwie Polskim znacznie os┼éab┼éa. W┼éadys┼éaw Herman podzieli┼é swoje ksi─Östwo, pozostawiaj─ůc sobie formalnie w┼éadz─Ö zwierzchni─ů, lecz realnie popad┼é w zale┼╝no┼Ť─ç polityczn─ů od swojego palatyna, Sieciecha. Boles┼éaw i jego brat Zbigniew po kilkuletnich walkach w 1101 wygnali z kraju komesa wspieranego przez Hermana. Po ┼Ťmierci W┼éadys┼éawa w 1102 powsta┼éy dwa niezale┼╝ne organizmy pa┼ästwowe, podleg┼ée Boles┼éawowi i Zbigniewowi.D─ů┼╝enie Boles┼éawa do zdobycia Pomorza wywo┼éa┼éo konflikt zbrojny mi─Ödzy bra─çmi, w kt├│rego nast─Öpstwie Zbigniew musia┼é uchodzi─ç z kraju i szuka─ç pomocy militarnej na dworze niemieckim. Boles┼éaw skutecznie odpar┼é zbrojn─ů interwencj─Ö kr├│la niemieckiego Henryka V w 1109 i ukara┼é Zbigniewa o┼Ťlepieniem, wskutek kt├│rego zmar┼é. Wymierzona bratu kara wywo┼éa┼éa oburzenie w┼Ťr├│d zwolennik├│w Zbigniewa, czego nast─Öpstwem by┼é kryzys polityczny w Polsce. Krzywousty za┼╝egna┼é go, odprawi┼é publiczn─ů pokut─Ö i odby┼é pielgrzymk─Ö do klasztoru swego patrona, ┼Ťw. Idziego, na W─Ögrzech.Boles┼éaw uk┼éada┼é si─Ö z Rusi─ů i W─Ögrami w celu zerwania zale┼╝no┼Ťci politycznej od Niemiec i ich wasala, kr├│la Czech, kt├│remu Polska w momentach s┼éabo┼Ťci politycznych by┼éa zmuszona do p┼éacenia daniny ze ┼Ül─ůska. Zawarte na wschodzie sojusze pozwoli┼éy ksi─Öciu polskiemu skutecznie obroni─ç pa┼ästwo przed najazdem Henryka V w 1109. Kilka lat p├│┼║niej, umiej─Ötnie wykorzystuj─ůc spory dynastyczne w Czechach, Boles┼éaw zdo┼éa┼é zapewni─ç pok├│j na granicy po┼éudniowo-zachodniej.Drug─ů po┼éow─Ö rz─ůd├│w Boles┼éaw po┼Ťwi─Öci┼é na podb├│j Pomorza. W pocz─ůtkowym okresie samodzielnego panowania w Ksi─Östwie Polskim granica p├│┼énocna, przebiegaj─ůca wzd┼éu┼╝ rzek Warty i Noteci, nie stanowi┼éa dostatecznej ochrony pa┼ästwa. W 1113 Boles┼éaw, opanowuj─ůc p├│┼énocne twierdze wzd┼éu┼╝ Noteci, umocni┼é granic─Ö z Pomorzanami. W kolejnych latach ksi─ů┼╝─Ö przedsi─Öwzi─ů┼é kroki w kierunku podboju Pomorza. Za┼╝egnanie konflikt├│w ze ┼Üwi─Ötym Cesarstwem Rzymskim umo┼╝liwi┼éo Boles┼éawowi wcielenie do Ksi─Östwa Pomorza Gda┼äskiego i podporz─ůdkowanie Pomorza Zachodniego. Wyprawy wojenne Boles┼éawa, prowadzone w trzech etapach, zako┼äczy┼éy si─Ö w latach 20. XII w. militarnym i politycznym sukcesem. Integracj─Ö nowo przy┼é─ůczonych teren├│w z pozosta┼éymi ziemiami Boles┼éawa Krzywoustego mia┼éa umo┼╝liwi─ç chrystianizacja Pomorza i organizacja na tych terenach struktur ko┼Ťcielnych.W latach 30. XII w. Boles┼éaw uwik┼éa┼é si─Ö w sp├│r dynastyczny na W─Ögrzech. Przegra┼é z koalicj─ů procesarsk─ů i zosta┼é zmuszony do uk┼éad├│w z Niemcami. W 1135 dosz┼éo do zjazdu w Merseburgu, na kt├│rym poruszono kwesti─Ö Pomorza, ┼Ül─ůska (prawdopodobnie tak┼╝e Polski) i ├│wczesnego zwierzchnictwa arcybiskupstwa magdeburskiego nad Ko┼Ťcio┼éem w Polsce.Boles┼éaw by┼é ┼╝onaty dwa razy. Ma┼é┼╝e┼ästwo z Rusink─ů, Zbys┼éaw─ů, dawa┼éo mu pretekst do interwencji zbrojnej w sprawy wewn─Ötrzne rozbitej dzielnicowo Rusi. Po ┼Ťmierci Zbys┼éawy Boles┼éaw o┼╝eni┼é si─Ö z Niemk─ů, Salome─ů, co poniek─ůd by┼éo przyczyn─ů zmiany w polityce zagranicznej Polski: w drugiej po┼éowie swoich rz─ůd├│w ksi─ů┼╝─Ö d─ů┼╝y┼é do odbudowania stosunk├│w dyplomatycznych z zachodnim s─ůsiadem. Swoim testamentem Boles┼éaw okre┼Ťli┼é zasady dziedziczenia i sprawowania w┼éadzy w pa┼ästwie po swojej ┼Ťmierci, czym zapocz─ůtkowa┼é rozbicie dzielnicowe Polski.Boles┼éaw Krzywousty zosta┼é uznany przez historiografi─Ö za obro┼äc─Ö ├│wczesnej Polski. Wi─Ökszo┼Ť─ç ┼╝ycia po┼Ťwi─Öci┼é polityce pomorskiej i chrystianizacji tych ziem. Ksi─ů┼╝─Ö utrzyma┼é r├│wnie┼╝ niezale┼╝no┼Ť─ç polskiego Ko┼Ťcio┼éa, pomimo chwilowego niepowodzenia w latach 30. XII wieku. Krzywousty, mimo osi─ůgni─Ö─ç, pope┼énia┼é tak┼╝e b┼é─Ödy. Zbrodnia na przyrodnim bracie Zbigniewie i p├│┼║niejsza pokuta wyra┼╝a┼éa jego wielkie ambicje i umiej─Ötno┼Ť─ç znajdowania kompromisu.

Dodaj opinie

Dodaj komentarz

Tw├│j adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola s─ů oznaczone *

Unikatowo┼Ť─ç
Jako┼Ťci do ceny
Lokalizacja
Wielko┼Ť─ç grupy

Napisz do obiektu

    Preferowana forma kontaktu